Antykoncepcja doustna w „pigułce”

trybikiAntykoncepcja doustna to coraz popularniejszy środek zapobiegania ciąży. Czy jednak kobiety są w pełni świadome jak je stosować i na co uważać? Nie raz spotkałam się ze stwierdzeniem – „Brałam tabletki a i tak jestem w ciąży”. Niestety wiele pacjentek ma przeświadczenie, że wystarczy połknąć tabletkę a ona ma działać i już. Drogie panie oprócz tego, że tabletka powinna być zażywana regularnie, substancje w niej zawarte muszą osiągnąć odpowiednie stężenie w organizmie. Na metabolizm a tym samym skuteczność tabletek antykoncepcyjnych wpływają interakcje z pożywieniem i innymi lekami.

Zacznę może od rad ogólnych. Ulotek nie lubicie czytać to powszechne. Jeśli jednak zażywacie tabletki antykoncepcyjne informujcie o tym lekarza i farmaceutę nawet jeśli sięgacie po suplementy diety. Bynajmniej nie chodzi o obnoszenie się z faktem stosowania antykoncepcji tylko o wykrycie interakcji.

Po pierwsze wchłanianie. Obniżenie skuteczności doustnej antykoncepcji ma miejsce podczas zatruć pokarmowych. Jeżeli wymioty wystąpią do 2 godzin od zażycia tabletki wchłanianie hormonów może okazać się zbyt niskie. Biegunka szczególnie kilkudniowa czy stosowanie tabletek przeczyszczających również będą obniżać skuteczność tabletek antykoncepcyjnych. Przyspieszony pasaż jelitowy, zmniejsza czas przebywania tabletek w przewodzie pokarmowych a tym samym wchłanianie. Dodatkowo podczas zatruć pokarmowych należy uważać na węgiel leczniczy. Węgiel, pomimo że jest uważany za jeden z bezpieczniejszych środków w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych to może absorbować czyli pochłaniać na swojej powierzchni inne leki zażywane w tym samym czasie. Należy zachować, co najmniej dwugodzinny odstęp pomiędzy zażyciem węgla leczniczego a innymi lekami w tym hormonalnymi.

Jeżeli wymioty wystąpią do 2 godzin od zażycia tabletki wchłanianie hormonów może okazać się zbyt niskie.

Tabletki antykoncepcyjne, aby spełnić swą rolę muszą przebyć długą drogę. Metabolizowane są w ścianie jelita i w wątrobie przez jeden z izoenzymów cytochromu P450. Jeśli w tym samym czasie przyjmujemy leki metabolizowane przez te same enzymy może dojść do zwiększenia lub zmniejszenia stężenia hormonów zawartych w tabletkach antykonecepcyjnych.

Interakcje lekowe.

Induktory cytochromu P450 czyli leki, które przyjmowane równocześnie z tabletkami antykoncepcyjnymi będą przyspieszać ich metabolizm (cała dawka hormonu zostanie zbyt szybko uwolniona i nie będzie działać w czasie tak jak powinna). W efekcie ilość hormonu jest zbyt niska, aby efektywnie działać. Większość induktorów to leki na receptę choć wyjątkiem jest wyciąg z dziurawca.

Leki indukujące

  • Wyciąg z dziurawca – Positivum, Deprim Nervomix
  • Przeciwpadaczkowe – fenytoina (Phenytoinum), karbamazepina (Amizepin, Finlepsin, Tegretol), fenobarbital (Luminalum), topiramat (Topamax).
  • Przeciwgruźlicze – ryfampicyna
  • Glikokortykosteroidy – deksametazon (Pabi-Dexamethason), metyloprednizolon (Medrol, Metypred), prednizon (Encorton)

Należy również unikać inhibitorów cytochromu P450, które spowalniają metabolizm hormonów tym samym zmniejszając ich skuteczność. Dotyczy to głównie leków przeciwgrzybiczych tj. ketokonazol (Ketokonazol), itrakonazol (Trioxal) i flukonazol (Flucofast). Ze względu na budowę anatomiczną i aktywność seksualną, kobiety dość często dotykają zakażenia grzybicze, warto więc zapamiętać wyżej wymienione preparaty.

Poza interakcjami enzymatycznymi zachodzącymi w wątrobie do konfliktu interesów może również dojść w jelicie. W procesie przemian tabletek antykoncepcyjnych niezbędne są bakterie jelitowe. Na bakterie jelitowe z kolei niszczycielski wpływ mają leki przeciwbakteryjne czyli najprościej mówiąc antybiotyki. Antybiotyki mimo swojego dobrodziejstwa niszczą zarówno te złe – chorobotwórcze, ale i te dobre – potrzebne bakterie. Pisałam o tym w artykule o probiotykach. W przypadku konieczności przyjmowania antybiotyku należy bezwzględnie podczas całej terapii jak i 7 dni po jej zakończeniu stosować niehormonalne metody antykoncepcji. Przed opisaną interakcją nie uchronią nas probiotyki ponieważ najczęściej zawierają szczepy bakterii, które nie biorą udziału w metabolizmie hormonów.

Zmniejszenie skuteczności antykoncepcji hormonalnej zauważono podczas przyjmowania dużych dawek witaminy C (ponad 1000mg na dobę) oraz soli żelaza. Nie namawiam pacjentek do zażywania tzw. tabletek osłonowych przy antykoncepcji, które zawierają w swoim składzie żeń-szeń. Preparaty te nie zostały poddane badaniom na podstawie, których można byłoby stwierdzić brak wpływu na działanie tabletek hormonalnych.

Leki nie lubią soków ani herbaty. Popijajcie tabletki czystą wodą w jak najmniejszym towarzystwie innych leków. Niestety nie jest tak, że łykamy tabletkę a ona po prostu działa. Nasz organizm to wielkie laboratorium, którym w pewnym zakresie kierujemy my sami.

1 Comment on Antykoncepcja doustna w „pigułce”

  1. lola
    23 lipca 2015 at 22:48 (3 lata ago)

    Lekarz przepisał mi trioxal, w ulotce nie ma nic o wplywie na antykoncepcje, wiec wzielam je wraz z pierwsza pigulka po przerwie placebo (biore vibin), czy rzeczywiscie moglo miec to wplyw na dzialanie?

    Odpowiedz

Leave a Reply