„Dzięki nam dotyk mamy jest jeszcze bardziej kojący”, czyli reklama oczami farmaceuty.

MiętaTym razem natchnęła mnie do wpisu reklama, a nie pacjent. Reklamy denerwują każdego, ale mnie te farmaceutyczne szczególnie. Nie dlatego, że przerywają mój ulubiony serial, ale wprowadzają pacjentów w błąd lub żerują na ludzkich uczuciach. Rozumiem, że każdy chce zwiększyć sprzedaż, ale nie kosztem zdrowia pacjentów. W związku z rażącym niedopowiedzeniem napiszę o maściach rozgrzewających dla dzieci.

Oglądając telewizję natknęłam się na reklamę maści Vicks VapoRub. W reklamie mama kładąc (małe) dziecko do snu aplikuje maść po czym słyszymy „Dzięki nam dotyk mamy jest jeszcze bardziej kojący”. Wszystko byłoby w porządku – preparat reklamowany, renomowany długo na rynku – idealny przy przeziębieniu. Jeśli farmaceuta w aptece będzie dociekliwy zapyta dla kogo ta maść? Jeśli mama na zakupy wyruszy bez dziecka może się nie domyślić. Otóż Vicks VapoRub nie powinien być stosowany u dzieci poniżej piątego roku życia ze względu na zawartość mentolu. Zastosowanie olejku miętowego na skórę okolicy ust i nosa może doprowadzić do bezdechu włącznie z zamknięciem głośni. Odnotowano śmiertelne przypadki u niemowląt po podaniu olejku miętowego na skutek skurczu oskrzeli. Co prawda w ulotce widnieje informacja, aby nie stosować maści poniżej 5 roku życia. Jednak rzadko czytamy ulotki a reklama jest dość tendencyjna….

Vicks VapoRub nie powinien być stosowany u dzieci poniżej piątego roku życia ze względu na zawartość mentolu.

Rozgrzewamy dzieci bezpiecznie.

(więcej…)

Antykoncepcja doustna w „pigułce”

trybikiAntykoncepcja doustna to coraz popularniejszy środek zapobiegania ciąży. Czy jednak kobiety są w pełni świadome jak je stosować i na co uważać? Nie raz spotkałam się ze stwierdzeniem – „Brałam tabletki a i tak jestem w ciąży”. Niestety wiele pacjentek ma przeświadczenie, że wystarczy połknąć tabletkę a ona ma działać i już. Drogie panie oprócz tego, że tabletka powinna być zażywana regularnie, substancje w niej zawarte muszą osiągnąć odpowiednie stężenie w organizmie. Na metabolizm a tym samym skuteczność tabletek antykoncepcyjnych wpływają interakcje z pożywieniem i innymi lekami.

Zacznę może od rad ogólnych. Ulotek nie lubicie czytać to powszechne. Jeśli jednak zażywacie tabletki antykoncepcyjne informujcie o tym lekarza i farmaceutę nawet jeśli sięgacie po suplementy diety. Bynajmniej nie chodzi o obnoszenie się z faktem stosowania antykoncepcji tylko o wykrycie interakcji.

(więcej…)

Kłucie, drapanie, pieczenie – gardłowe sprawy jesienią

880624_77291538Rozpoczyna się czas, kiedy budzi nas stukanie deszczu o parapet, szaruga za oknem i… ból gardła. 70-85% ostrych zapaleń gardła wywołują wirusy, które przenosimy drogą kropelkową. Objawy zakażenia myślę, że znane są każdemu – rozpulchnione i zaczerwienione gardło, obrzęk, bolesność i pieczenie błony śluzowej gardła. Do tego wszystkiego może dołączyć katar, kaszel, niewielki wzrost temperatury i ogólne rozbicie. Infekcje wirusowe najczęściej ustępują po 3 do 7 dni i nie powinny być leczone antybiotykami! Nieuzasadnione stosowanie antybiotyku może tylko prowadzić do wykształcenia oporności o czym pisałam już w artykule. Cała terapia opiera się na leczeniu objawowym, czyli podawaniu leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i miejscowo znieczulających. Jak jednak odnaleźć się w gąszczu tych wszystkich znakomitych preparatów, które krzyczą do nas z reklam?

Wskazane jest miejscowe odkażanie błony śluzowej gardła, aby złagodzić objawy i zapobiec ich dalszemu rozprzestrzenianiu. Preparaty dostępne na rynku zwykle wykazują działanie antyseptyczne, przeciwzapalne i miejscowo znieczulające. Najpopularniejsze są tabletki do ssania, a przecież istnieją również płyny do płukania i aerozole.

Pastylki do ssania

(więcej…)

Witamina D kiedy i jak suplementować?

Witamina DKończy się lato coraz więcej dni pochmurnych, coraz mniej słońca. Postanowiłam, więc napisać o niedoborach i suplementacji witaminy D. Witamina D głównie syntetyzowana jest w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Dostarczana jest także w diecie jednak w mniejszym stopniu. W związku z naszym położeniem geograficznym, stosowaniem kremów z filtrem oraz niedostateczną ekspozycję na słońce jesteśmy narażeni na niedobór witaminy D.

Czym grozi niedobór witaminy D?

Powszechnie brak witaminy D kojarzył się z krzywicą u dzieci i z osteoporozą u dorosłych. Owszem witamina D wpływa na gospodarkę wapniowo- fosforanową, ale pełni również inne funkcje. Z najnowszych badań wynika, że niedobór witaminy D powoduje znaczący wzrost ryzyka chorób ogólnoustrojowych – cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, chorób autoimmunologicznych, depresji czy nawet niektórych nowotworów.

(więcej…)

Nowy pomysł Ministerstwa Zdrowia oczami farmaceuty

portfelJak możemy przeczytać m.in. w Dzienniku Gazecie Prawnej, Ministerstwo Zdrowia przygotowuje projekt zmiany ustawy refundacyjnej, w myśl której aptekarz ma obowiązek proponowania i informowania pacjenta o tańszych zamiennikach. W innym wypadku farmaceuta może zostać ukarany grzywną.

Na co dzień pracuję w aptece, w przychodni, gdzie realizujemy głównie leki na receptę. Każdy pacjent słyszy pytanie u nas „Czy proponować tańsze zamienniki za poszczególne leki”, „Czy szukamy tańszych zamienników”. Reakcje są naprawdę różne. Niektórzy są mile zaskoczeni inni oburzeni reagują krzykiem – „żadnych zamienników”, „stać mnie na leki”. Co zatem jeśli pacjent powie, że nie interesują go tańsze zamienniki, dalej na siłę mamy podawać różnicę w cenie? Jak będzie egzekwowany ten zapis? Ministerstwo wyśle do aptek „cichych pacjentów”. Moim zadaniem pomysł jest delikatnie mówiąc nietrafiony. Generalnie nie jestem przeciwniczką zamienników, ALE jeśli pacjent świadomy i przekonany.

(więcej…)

Nowelizacja ustawy. Czy to lekarstwo na kolejki do lekarzy?

lupaJakie zmiany?

Od 4 października będzie można na jednej recepcie wypisać ilość leku na 120 a nie jak do tej pory na 90 dni okresu stosowania liczonego zgodnie z podanym dawkowaniem. Dodatkowo lekarz będzie mógł wystawić do 12 recept w następujących po sobie okresach stosowania maksymalnie na 360 dni stosowania. W praktyce oznacza to, że lekarz w miejsce daty wystawienia na każdej z recept wpisuję datę wizyty natomiast w miejsce „data realizacji od” wpisuję kolejne miesiące. W zależności od wielu czynników tzn. planowanego czasu terapii, zamożności pacjenta można wystawić 12 recept z ilością leku potrzebnego na miesiąc dawkowania w następujących po sobie miesięcznych odstępach lub np. 4 recepty z ilością leku potrzebnego na 120 dni dawkowania.

Jedynie w przypadku środków antykoncepcyjnych lekarz może wystawić recepty maksymalnie na 6-miesięczny okres stosowania.

Zmiany dotyczące środków odurzających grupy I-N oraz substancji psychotropowych II-P.

(więcej…)

Bezpieczeństwo leków ziołowych

gingkoLeki ziołowe są bardzo popularne wśród pacjentów, w większości dostępne bez recepty. W lekkich schorzeniach ratujemy się domowymi sposobami czyli właśnie ziołami lub preparatami ziołowymi. Bierzemy i mówimy to tylko tabletki ziołowe. Ich skuteczność jest jak najbardziej udowodniona. Często jednak nie zdajemy sobie sprawy, że zioła analogicznie do leków syntetycznych posiadają działania uboczne, przeciwwskazania i mogą wchodzić w interakcję z innymi zażywanymi lekami. Zioła pomagają, ale nie każdemu i nie w każdej sytuacji są obojętne. Mogą nasilać lub zmniejszać działanie innych leków, wpływać na krzepliwość krwi lub działać fotouczulająco. Tym samym należy swojego lekarza lub farmaceutę poinformować o zażywanych lekach nawet tych „nieszkodliwych” ziołowych. W tym artykule powiem o wybranych przykładach ziół wchodzących w interakcję.

(więcej…)

Kilka dobrych rad, gdy nadchodzi kac

1337577_56522667bKto choć raz przeżył ten wie… Kac towarzysz dnia następnego, który jest skutkiem zatrucia alkoholowego. Etanol metabolizowany jest w wątrobie do szkodliwego aldehydu octowego, a następnie do bardziej bezpiecznego kwasu octowego. W procesie metabolizmu alkoholu tylko jego część może ulec całkowitej przemianie. Za ból głowy i nudności odpowiedzialny jest właśnie nagromadzony aldehyd octowy. Suchość w ustach i pragnienie z rana spowodowane jest natomiast zaburzeniem gospodarki hormonalnej – nerki wydalają zbyt dużą ilość wody, niezagęszczają moczu w wystarczającym stopniu. W ten sposób nasz organizm się odwadnia. Jak zatem pomóc wątrobie, jak zniwelować skutki działania wolnych rodników i jak przygotować się na atak trucizny, po którą tak często sięgamy.

Jak się przygotować?

Nie będę moralizować, żeby pić odpowiednio mało, żeby nie mieszać itd. To ogólnie znane zasady, o których na imprezie zapominamy. Powiem o tym co zrobić, aby organizm w starciu z alkoholem miał większe szanse. Alkohol przenika z żołądka i jelit do krwi, dobrze kiedy są pełne przed i podczas imprezy. Proces metabolizmu alkoholu do nieszkodliwych związków jest zwykle wolniejszy niż jego wchłanianie z przewodu pokarmowego warto, więc opóźnić ten proces. Osoby, które wypiły alkohol na pusty żołądek względem osób najedzonych wchłaniają alkohol nawet 3 razy szybciej.

Alkohol wypłukuje witaminy i minerały. Warto zadbać o uzupełnienie witaminy C i witamin z grupy B. Należy również nawodnić organizm, bo tak jak wspomniałam alkohol będzie nasilał diurezę czyli sikanie. Najlepiej zrobić to niegazowaną wodą mineralną bogatą w potas i magnez. Słynne tabletki na kaca poza witaminą C i glukozą zawierają dodatkowo kwas fumarowy i kwas bursztynowy. Kwasy te naturalnie występują w naszym organizmie i pośrednio uczestniczą w przemianie aldehydu octowego, który tak bardzo nam szkodzi. Działanie kwasu fumarowego i kwasu bursztynowego ma sens tylko przed i w trakcie spożywania alkoholu. Pomocne w szybszej przemianie alkoholu mogą również okazać się aminokwasy – L-cysteina i L-glicyna.

Nie wszystko przecież da się przewidzieć. Zdarzają się imprezy niespodziewane w piątek po pracy i do tego nie zdążyliśmy zjeść kolacji. Zjedźcie chociaż batonika, aby dostarczyć glukozy i poza drinkami pijcie też inne niealkoholowe płyny – nawadnianie nadal jest aktualne.

Poranny ból głowy nie do zniesienia. Sięgamy po tabletkę przeciwbólową. Pamiętajcie na kaca nigdy nie zażywajcie preparatów z paracetamolem. W połączeniu z alkoholem, który jeszcze utrzymuje się w organizmie tworzy niebezpieczne, uszkadzające wątrobę metabolity. Najlepiej sięgnąć po niesteroidowe leki przeciwzapalne czyli ibuprofen bądź kwas acetylosalicylowy. W miarę możliwości dobrze zażyć je po posiłku.

Suchość w ustach i pragnienie, które nie ustaje. To znak, że należy uzupełnić elektrolity (Acidolit, Orsalit, Elektrolity). Są to preparaty, które po rozpuszczeniu w wodzie w odpowiednim stężeniu zawierają glukozę, potas i sód. Ogólne zmęczenie, brak koncentracji i drżenie rąk to brak magnezu, który również musimy uzupełnić.

Alkohol to nie tylko kac. Wiele substancji leczniczych może wchodzić w reakcje z alkoholem. Powodując uszkodzenie wątroby, przyspieszenie lub spowolnienie metabolizmu leku. Upewnijcie się czy leki, które zażywacie mogą być łączone z alkoholem.

Przeciwbólowy zawrót głowy

bolPrzeziębienie, ból zęba, głowy, stawów czy migrena na wszystko znajdzie się lekarstwo. Leczymy się sami, ale nie czytamy ulotek. Oglądamy reklamy, a tam przecież ból znika od razu i to bez żadnych działań ubocznych. Jedna z reklam sugeruje nawet, że lek działa espressowo i pani popija tabletkę kawą, po czym ból przechodzi. Wiemy, że przy antybiotykach nie można pić alkoholu, a przy lekach przeciwbólowych można? W związku z natłokiem wiadomości, obrazków i nazw wydaje się, że ilość istniejących leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych jest nieskończona. Prawda jednak jest całkiem inna, większość istniejących preparatów na rynku zawiera te same substancje czynne. W praktyce oznacza to, że stosując dwa różne preparaty na grypę np. saszetki i tabletki może okazać się, że przyjmujemy podwójne dawki tych samych substancji czynnych. Taka sytuacja grozi przedawkowaniem i nasilonymi działaniami niepożądanymi. Jak więc świadomie i rozważnie stosować leki po które my Polacy sięgamy najchętniej ?

Paracetamol jest głównym składnikiem złożonych saszetek na przeziębienie i tabletek w podanych dawkach:

  • Choligrip max – 1000mg
  • Choligrip – 750mg
  • Febrisan – 750mg
  • Vicks Symptomed Complete – 500mg
  • Coldrex MaxGrip – 1000mg
  • Theraflu Extra Grip – 650mg
  • Gripex Hot Activ Forte – 1000mg
  • Efferalgan- 500mg
  • Solpadeine – 500mg
  • Cefalgin – 250mg
  • Metafen – 325mg
  • Saridon – 250mg
  • Gripex – 325mg
  • Gripex max – 500mg
  • Panadol – 500mg
  • Apap – 500mg

Paracetamol ma działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 500 – 1000mg co 4 – 6h. Nie należy jednak przekraczać 4000mg na dobę. Paracetamol w wysokich dawkach może doprowadzić do uszkodzenia wątroby. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z uszkodzonymi nerkami. Podczas zażywania paracetamolu nie zaleca się spożywania alkoholu. Takie połączenie również może doprowadzić do uszkodzenia wątroby. Paracetamol może być stosowany u dzieci, kobiet w ciąży oraz u osób z nadciśnieniem tętniczym.

Najpopularniejsze preparaty należą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Zaliczamy do nich m.in.

  • Ibuprofen (Ibuprom, Ibum, Ibalgin, Metafen, Ifenin, Nurofen)
    Dawkowanie: 200mg – 600mg co 4h
  • Diklofenak (Voltaren Act Forte).
    Dawkowanie: 50mg co 8h
  • Naproksen (Naproxen, Naxii).
    Dawkowanie: 250mg – 500mg co 12h
  • Kwas acetylosalicylowy (Polopiryna S, Aspirin)
    Dawkowanie: 500mg – 1000mg co 4 – 8h (nie więcej niż 2500mg/dobę)
  • Metamizol (Pyralgina).
    Dawkowanie: 500mg co 4h

Niesteroidowe leki przeciwzapalne mają działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Do działań ich niepożądanych można zaliczyć uszkodzenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, nadżerki przewodu pokarmowego, nudności, dyskomfort w nadbrzuszu. Nie powinny być stosowane u osób powyżej 65 roku życia, u pacjentów z niewydolnością nerek i u kobiet w ciąży. Wpływają na układ krzepnięcia krwi, mogą wywoływać reakcje uczuleniowe. Jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać działania niepożądane ze strony układu pokarmowego.

Jak (nie)zażywać?

  • Leki przeciwzapalne zażywamy po posiłku, a nie na „pusty żołądek”. Popijamy dużą ilością wody w celu zmniejszenia ryzyka podrażnienia błony śluzowej żołądka.
  • Zażywanie dawek wyższych niż zalecane nie zwiększą działania przeciwbólowego. Wzrost dawki ponad maksymalną nasila jedynie działania niepożądane.
  • Nie wolno zażywać jednocześnie dwóch preparatów należących do grupy NLPZ. Można natomiast połączyć jeden preparat z grupy NLPZ z paracetamolem.
  • Preparatów z kwasem acetylosalicylowym (salicylanów) bezwzględnie nie stosujemy u dzieci poniżej 12 roku życia.
  • Jeżeli chociaż raz wystąpiła reakcja alergiczna na salicylany należy unikać ich zażywania i dokładnie czytać skład zażywanych preparatów.
  • Przed zabiegami np. wyrwaniem zęba również nie należy zażywać salicylanów – mają działanie przeciwzakrzepowe i mogą doprowadzić do nasilenia krwawień.
  • Leki z grupy NLPZ stosowane równocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi i glikokortykosterydami może doprowadzić do niebezpiecznych interakcji.

Nie wolno zażywać jednocześnie dwóch preparatów należących do grupy NLPZ. Można natomiast połączyć jeden preparat z grupy NLPZ z paracetamolem.

Czytajcie ulotki i skład leków przeciwbólowych. Są to preparaty w dużej mierze dostępne bez recepty jednak zażywanie ich w wysokich dawkach lub zbyt długo mogą prowadzić do uciążliwych działań niepożądanych. Jeśli zażywasz na stałe inne leki i dokuczają Ci różnego rodzaju dolegliwości zapytaj lekarza lub farmaceuty, który z preparatów jest dla Ciebie najlepszy.

Perfekcyjna recepta – cukrzyk w gabinecie czyli jak wypisać insulinę i paski do glukometru

lupaPrzeliczanie jednostek, dzielenie ampułek, dopasowywanie odpłatności do pasków. Jednym słowem jak wypisać receptę cukrzykowi, żeby nie zwariować i żeby pacjent nie został bez insuliny. Jeśli chcesz wypisać dwa opakowania insuliny lub pasków sprawa jest prosta. Używamy dawkowania wiadomo np.

Rp.
Actrapid Penfill 2 op. a 5 wkładów a 3ml
DS. wiadomo

Osoba realizująca receptę powinna wydać dwa opakowania insuliny na zniżkę, o ile osoba wystawiająca receptę nie zaznaczy odpłatności 100%. Jeżeli natomiast chcesz wypisać 3 opakowania insuliny na recepcie musi znaleźć się dawkowanie. Jak to obliczyć ?

1 wkład zawiera 300 jednostek insuliny.
Wypisane dawkowanie musi mieścić się w 90 dniach kuracji.

Chcesz rozpisać 15 wkładów, a więc 3 opakowania. Ile jednostek dziennie musisz rozpisać ?

Ilość jednostek do rozpisania = Ilość ampułek x 300 j.m. / 90 dni
Ilość jednostek do rozpisania = 15 x 300 / 90 = 50

Recepta może wyglądać następująco:

Rp.
Actrapid Penfill 3op. a 5 wkładów a 3ml
DS. 50 j.m. lub rozpisać jednostki na pory dnia np. 25j.m. – 10j.m. – 5j.m.

Jeżeli natomiast dawkowanie będzie zbyt niskie np. do trzech opakowań rozpiszecie 40 j.m. farmaceuta wyda 12 wkładów, a nie 15, bo tak będzie wynikać z dawkowania.

Ilość wkładów = 40 j.m. x 90 dni / 300 j.m. = 12

W przypadku insulin możliwe jest dzielenie opakowań, możecie zatem pisać taką ilość wkładów jaka będzie wynikać z zalecanego dawkowania.

Rp.
Actrapid Penfill 14 wkładów a 3ml
DS. 47 j.m.

Ściągawka minimalnych ilości jednostek insuliny do opakowań:

  • 1 opakowanie – 17 j.m.
  • 2 opakowania – 34 j.m.
  • 3 opakowania – 50 j.m.
  • 4 opakowania – 67 j.m.

Musicie jednak uważać na insuliny, które występują we wstrzykiwaczach. Występują one w dwóch rodzajach opakowań: po jednym wstrzykiwaczu – nierefundowane i po 5 wstrzykiwaczy – refundowane. Wtedy jeżeli napiszecie:

Rp.
Lantus Solostar 1 opakowanie a 1 wstrzykiwacz a 3ml

Pacjent otrzyma jednej wstrzykiwacz, ale nierefundowany. Jeżeli chcecie, aby pacjent otrzymał jeden wstrzykiwacz z opakowania refundowanego należy zaznaczyć odpłatność i napisać:

Rp.
Lantus Solostar 1 wstrzykiwacz a 3ml

Jeżeli natomiast chodzi o paski do glukometrów zasada jest dalej ta sama. Chcecie wypisać dwa opakowania nie musicie pisać dawkowania lub dawkowanie wiadomo. Jeżeli chcecie wypisać więcej opakowań należy rozpisać dawkowanie, ale uwaga wszystkie paski występują w opakowaniach po 50 sztuk.

Rp.
Accu-Chek Active 3 opakowania
DS. 3 x 1

Przy paskach należy jednak pamiętać o zaznaczeniu odpłatności. Posiadają one bowiem najczęściej trzy odpłatności 100%, 30% i R. Jeżeli obok pasków na recepcie nie zaznaczycie żadnej odpłatności farmaceuta wyda je na 30% czyli na zniżkę, ale najmniej korzystną dla pacjenta. Jeżeli chcecie wypisać pacjentowi paski za najniższą odpłatnością należy obok pasków zaznaczyć P lub jeśli pamiętacie rodzaje odpłatności R.

Post o wypisywaniu insuliny cieszy się bardzo dużą popularnością. Postanowiłam go zaktualizować. Kiedy był pisany w 2014 roku na jednej recepcie można było wypisać lek na 90 dni dawkowania. Nowelizacja ustawy wydłużyła ten czas do 120 dni. Pisałam o tej nowelizacji tutaj . Zmienia się w takim wypadku minimalna ilość jednostek do jednego opakowania insuliny. Nowa ściągawka minimalnych ilości jednostek do standardowego opakowania insulin czyli 5 wkładów a 3 ml:

Do jednego opakowania:

Ilość jednostek do rozpisania = 5 ampułek x 300 j.m./120 dni = 12,5 czyli 13 j.m.

  • 1 opakowanie -13 j.m.
  • 2 opakowania – 25 j.m.
  • 3 opakowania – 38 j.m.
  • 4 opakowania – 50 j.m.

Jednocześnie zapraszam do artykułu o niestandardowych wielkościach opakowań insulin.

1 2 3