Probiotyki dla dociekliwych

Probiotyki to bardzo zróżnicowana i niełatwa do porównania grupa ze względu na różnorodność szczepów bakterii i mechanizm ich działania. Najczęściej zastosowanie probiotyczne wykazują dwie grupy: bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz niepatogenne drożdżaki Saccharomyces boulardii.

Probiotyk + Prebiotyk = Synbiotyk. Wraz z probiotykami często stosowane są prebiotyki czyli składnikami, które nie podlegają trawieniu, lecz pobudzają wybiórczo wzrost lub aktywność określonych szczepów bakterii jelitowych. Do najczęściej stosowanych prebiotyków zaliczamy: inulinę i fruktooligosacharydy.

Po krótkim wstępie merytorycznym czas na praktykę. Jak odnaleźć się w takim ogromie preparatów i wszędobylskich reklam, które niestety często są mało rzetelne i mogą wprowadzać w błąd. Kilka ważnych zasad :

  1. Szczepy bakterii nie są mierzone w miligramach ani gramach tylko w CFU (colony forming units) czyli jednostkach tworzących kolonie. Zwykle wahają się od 10^6 do 10^9
  2. Nie można w prosty sposób porównywać szczepów nawet blisko spokrewnionych.
  3. Najlepiej udowodnioną skutecznością probiotyków wykazano w ostrych biegunkach infekcyjnych wywołanych rotawirusem. Wykazano, że niektóre szczepy probiotyczne skracają czas utrzymywania się biegunki o ok. 1 dobę, przy czym największą skuteczność ma Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) i Saccharomyces boulardii, pod warunkiem, że ich podawanie rozpoczęto w odpowiednio dużych dawkach (>10^10 CFU/24h)[2].
  4. Zapobieganie biegunce podczas stosowania antybiotyków. Na początek trochę danych. Szacuje się, że biegunka występuje u około 5–40% leczonych antybiotykami. Tak duża rozpiętość jest związana zarówno z używaniem przez autorów badań różnych definicji biegunki, jak i z rodzajem stosowanych antybiotyków. Za najważniejszą przyczynę prowadzącą do rozwoju biegunki w czasie antybiotykoterapii uważa się zaburzenia w obrębie mikroflory jelitowej. Badania wykazują, że stosowanie probiotyków zmniejsza o około 60% ryzyko wystąpienia biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków.

W Polsce są dostępne następujące probiotyki o udokumentowanym działaniu w zapobieganiu biegunce związanej ze stosowaniem antybiotyków:

Saccharomyces boulardii
Lactobacillus rhamnosus GG
Str. Thermophilus & Bifidobacterium lactis
Lactobacillus casei 

  1. FAO/WHO Report (2001). Health and Nutritional Properties Probiotics in Food including Powder Milk with Live Lactic Acid Bacteria. Cordoba, Argentina, 1-4 October 2001.
  2. Kamińska E.: Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania probiotyków na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych u dzieci. Medycyna Wieku Rozwojowego, 2012, XVI, 3
  3. Szajewska H.: Probiotyki w Polsce – kiedy, jakie i dlaczego?, Gastroenterologia Kliniczna 2010, tom 2, nr 1, 1–9

Leave a Reply